Psikoloji ile ilgili yazıları ve kitapları okumayı çok seven bir insan olarak; psikolojik terimler de her zaman ilgimi çekmiştir. Bilinç, bilinçaltı, duygular, öğrenme, ego, süper ego gibi kavramlar bunlardan sadece birkaçı…
Yine bir psikolojik terim olan benmerkezcilik, nam-ı diğer egosantrizm; ‘Başkasının görüş ya da düşüncesinin kendininkinden farklı olabileceğini anlayamamak’ diyebiliriz.
İnsanlar düşünüyor ki; herkes kendisi ile aynı fikirde olunca; dünya güllük gülistanlık bir yer olacak. Hepimizin doğduğu ev, ailesi, yaşam tarzı, büyüme şekli, hayat öyküsü farklı olduğu için ne yazık ki böyle bir durum söz konusu olmayacak.
En azından benim hayatımda…
Geçenlerde bir yakınımız daha yedi aylık olan bebeğimin; yirmi belki yirmibeş yıl belki de kırk yıl sonraki hayatı ile ilgili düşüncelerini benimle paylaştığında istediği cümleleri kurmadığım için anneliğimi sorgulamak gibi bir gaflette bulundu. Sonradan belki pişman oldu bilmiyorum ama bence bu konu ile ilgili hiçbir anneye espri ile bile olsa yorum yapılmaması gerekiyor. Özellikle de eski hayatının yasını bile tutamamış ve ne olduğunu anlamaya çalışan yeni bir anneye… Kimsenin kimsenin hayatına karışma hakkı olmadığı gibi aynı fikri savunmak zorunda da değil. Hiçbirimizin yarına çıkma garantisi yokken yirmi yıl sonrasının planını yapmak ne kadar doğru orası da tartışılır? Zaten bence konu yirmi yıl sonrası da değildi bu çalışılmış bir laf sokmaydı da neyse…
Dünya ne zaman güllük gülistanlık olur biliyor musunuz?
Ben söyleyeyim; insanların birbirine ve birbirinin düşüncesine saygı duyması ile…
Bu bana biraz Dunning – Kruger etkisini anımsatıyor. ‘İnsanlar, bir konu hakkında ne kadar az biliyorsa, o konu hakkındaki az olan bilgisi aslında ne kadar az bilgi sahibi olduğunu fark etmesini engellediği gibi, sanki konuyla ilgili her şeyi biliyormuşçasına bir özgüven kazandırmaktadır.’
İnsanları saygı duyup, kırmamak ve üzmemek adına yaptığınız bütün iyilikler eleştiri yağmuru olarak hadsizce üzerinize yağıyor. İbn-i Haldun çok doğru söylemiş; ‘Fazla tevazunun sonu, vasat insanlardan nasihat dinlemektir.’
Her şeyin olduğu gibi fazla tevazunun da fazlası zarar.
